Eindelijk volwassen

In zijn boek schrijft De Lange dat we in onze samenleving geobsedeerd zijn geraakt door jeugd. We rennen, fietsen en sporten ons suf — desnoods in fluorescerend lycra — om te doen alsof ouder worden een keuze is, een kwestie van discipline. En wie dat tempo niet bijhoudt, zou iets verkeerd doen. Maar wie heeft ons ooit wijsgemaakt dat het leven pas telt als we onszelf eindeloos blijven optimaliseren? 
In Eindelijk volwassen verzet ethicus Frits de Lange zich tegen deze mythe van de autonome, onverslijtbare mens. Hij fileert het idee dat ouderdom óf ellendig verval is óf een permanente fitgirl‑fantasie. Beide verhalen zijn even plat als onrealistisch. De echte tragiek is dat ze ons verblinden voor wat ouder worden wél kan zijn: een fase van verdieping, verbinding en wijsheid.

De Lange pleit voor een krachtig alternatief: een levensfase waarin het ego eindelijk mag afschalen. Een tijd waarin we niet langer hoeven te bewijzen wie we zijn, maar kunnen ontdekken wie we aan het worden zijn. De dichtregel van Elisabeth Eybers — “Ek mis myself steeds minder” — vat dat scherp samen. Minder gericht op jezelf, meer afgestemd op de wereld om je heen: het klinkt radicaal in een tijd die zelfexpressie tot hoogste moraal heeft verheven. Dat maakt De Langes betoog zo actueel. In een cultuur die draait op zelfsturing en autonomie durft hij te zeggen dat loslaten geen zwakte is maar volwassenheid. Dat resonantie — de bereidheid om je te laten raken en mee te bewegen — meer oplevert dan het krampachtig vasthouden aan controle. En dat wie ouder wordt, niet per se aan betekenis verliest, maar deze juist op een andere manier kan inzetten: mild, scherpzinnig en zonder behoefte aan applaus. 
Deze visie is geen vrijblijvende filosofie. Ze is een uitnodiging — of beter: een noodzakelijke correctie op een samenleving die vergeten lijkt dat het leven meer is dan maakbaarheid. Ouder worden vraagt niet om kramp, maar om ruimte. Niet om harder lopen, maar om anders kijken.

De Lange levert geen recepten, maar wel een broodnodige oproep: bevrijd de tweede levenshelft van het karikatuur waarin wij haar hebben opgesloten. Wie dat durft, ontdekt dat ouderdom geen sluitstuk is, maar een kans op een andere, misschien wel eerlijkere vorm van volwassenheid. De Lange kan zelf ook prachtig gitaar spelen en zingen. Op YouTube zingt hij Turn turn turn, het lied van de Byrds gebaseerd op Prediker 3 vers 1-8. Dit credo ligt ten grondslag aan de levensfasen.
Voor alles is een tijd; een tijd om te planten en een tijd om te rooien, een tijd om te baren en een tijd om te sterven. 
ds. Gerrit Olsman