Een nieuwe stap in de schepping
Een cabaretier zei eens: als je de laatste regel van een lied hebt, volgt de rest vanzelf. Voor de evangelisten was het verhaal van Jezus’ opstanding zo’n laatste regel: het geeft betekenis en kleur aan alles wat eraan voorafgaat.
In de eeuwen vóór Jezus was binnen het Jodendom het besef gegroeid dat een rechtvaardige die om zijn geloof sterft, niet in het dodenrijk blijft, maar door God wordt opgenomen in zijn heerlijkheid.
De leerlingen waren ervan overtuigd dat dit met Jezus was gebeurd. Na hun aanvankelijke verslagenheid gingen zij Hem herkennen als de rechtvaardige bij uitstek, ja zelfs als de beloofde Messias. Zo ontstonden de verhalen waarin wordt verteld dat God Hem uit de dood heeft opgewekt en zijn werk onder de mensen voortzet.
Voor moderne mensen zijn deze verhalen vaak moeilijk toegankelijk. Wij denken in feiten en verslagen; de Bijbelse wereld dacht in verhalen. Die verhalen wilden niet zozeer beschrijven hoe het gebeurd is, maar wat het betekent. Daarom verschillen de opstandingsverhalen onderling: ieder evangelie legt andere accenten, elk woord is zorgvuldig gekozen. Opvallend is dat Paulus, de oudste bron, niets vermeldt over een leeg graf. Voor hem valt opstanding samen met Jezus’ dood: een overgang naar Gods toekomst. Pas later krijgen ontmoetingen met de opgestane Jezus een centrale plaats, en groeien de verhalen in omvang en verbeeldingskracht.
Ontmoeting is een kernbegrip in de Bijbel. Alles begint ermee. Dat zien we scherp in het verhaal van Maria Magdalena in de tuin. Zij staat huilend bij het graf, in rouw en ontreddering. Zij ziet, maar herkent niet. Pas wanneer zij bij haar naam wordt geroepen, keert zij zich om en breekt het licht door. Niet het zien, maar het horen brengt de omkeer: de ontmoeting.
Hier raakt het Paasverhaal ons eigen leven. Pasen is geen herinnering aan vroeger, maar een gebeuren dat zich telkens opnieuw kan voordoen. In momenten van verlies of moedeloosheid worden ook wij geroepen bij onze naam. Dan worden wij uit ons verdriet weggeroepen en opnieuw in beweging gezet.
Opstanding wordt zichtbaar waar mensen zich niet opsluiten in wanhoop of onverschilligheid, maar zich laten oprichten. Pasen is het stille wonder van nu: dat stenen worden weggerold, dat nieuwe stappen mogelijk blijken, dat leven wint. Een nieuwe stap in de schepping!
ds. Gerrit Olsman